TSUE w wyroku z 30 kwietnia 2026 r. w sprawie C-246/25 Hańczynek wypowiedział się o skutkach abuzywności postanowień zawartych nie w pierwotnej umowie kredytu, lecz w aneksie do tej umowy. Sprawa dotyczyła kredytu pierwotnie złotowego, opartego o WIBOR, który następnie aneksem został przewalutowany na CHF.
Najważniejsze pytanie brzmiało: czy jeżeli aneks zawiera nieuczciwe postanowienia, to sąd może uznać sam aneks za nieważny i „wrócić” do pierwotnych warunków umowy?
TSUE odpowiedział: co do zasady tak, ale nie automatycznie.
Trybunał uznał, że dyrektywa 93/13 nie sprzeciwia się takiej wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą nieważność abuzywnego aneksu powoduje przywrócenie pierwotnych warunków umowy. Ale sąd krajowy musi zbadać, czy taki skutek rzeczywiście chroni konsumenta.
To jest kluczowe.
TSUE podkreślił, że sąd nie może ograniczyć się do prostego stwierdzenia: „aneks jest nieważny, więc wracamy do pierwotnej umowy”. Musi sprawdzić, czy taki powrót:
Trybunał wyraźnie wskazał, że przywrócenie pierwotnych warunków może być problematyczne, jeżeli prowadziłoby np. do konieczności dopłat po stronie konsumenta albo do sytuacji, w której bank finalnie korzysta na tym, że stosował nieuczciwe postanowienia.
To bardzo ważne dla sporów dotyczących kredytów zmienianych aneksami: CHF, WIBOR, przewalutowania, zmiany okresu spłaty, zmiany oprocentowania czy sposobu spłaty.
Wyrok nie oznacza, że każdy abuzywny aneks automatycznie unieważnia całą umowę. Z drugiej strony, nie oznacza też, że bank może spokojnie wrócić do poprzednich warunków i uznać sprawę za zamkniętą.
Sąd musi przeprowadzić realną kontrolę skutków dla konsumenta.
W praktyce wyrok wzmacnia trzy tezy:
Po pierwsze: nieuczciwe postanowienie ma być traktowane tak, jakby nigdy nie istniało.
Po drugie: skutkiem usunięcia klauzuli abuzywnej ma być przywrócenie sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, a nie naprawianie umowy w interesie banku.
Po trzecie: ochrona konsumenta musi być skuteczna, a sankcja wobec przedsiębiorcy ma mieć realny efekt odstraszający.
Ten wyrok będzie istotny w sprawach, w których banki twierdzą, że po usunięciu wadliwego aneksu można po prostu wrócić do pierwotnej wersji umowy. TSUE mówi: można rozważać taki skutek, ale tylko wtedy, gdy nie szkodzi to konsumentowi i nie premiuje banku.
To bardzo ważne doprecyzowanie.
Wniosek praktyczny: w każdej sprawie dotyczącej aneksu trzeba badać nie tylko samą abuzywność jego postanowień, ale też ekonomiczne i prawne skutki „powrotu” do pierwotnych warunków umowy. Tu będzie rozgrywać się realny spór procesowy.
Źródło: TSUE, wyrok z 30.04.2026 r., C-246/25 Hańczynek.
Partner w Kancelarii Adwokackiej Vindigo Pietrak&Paździora Sp.p. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Studiów Podyplomowych Uniwersytetu Łódzkiego (Wycena Nieruchomości). Wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi. Numer licencji: (LOD/Adw/1206)
Kancelaria Adwokacka VINDIGO PIETRAK & PAŹDZIORA SP.P. oferuje kompleksową pomoc prawną dla osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych na terenie całego kraju. Nasza siedziba znajduje się w Łodzi, posiadamy również oddziały w Warszawie, Krakowie i Sieradzu jednak reprezentujemy Klientów przed sądami i urzędami na obszarze całej Polski. Zapewniamy profesjonalizm i poufność każdej prowadzonej sprawy, dbając o najwyższe standardy obsługi Klienta.
Projekt strony Business Hero © 2026. Wszelkie prawa zastrzeżone | Kancelaria Adwokacka Vindigo Pietrak & Paździora SP.P
