WIBOR w kredycie hipotecznym – czy bank wyjaśnił, jak naprawdę działa oprocentowanie?

WIBOR w kredycie hipotecznym – czy bank wyjaśnił, jak naprawdę działa oprocentowanie

WIBOR w kredycie hipotecznym – czy bank wyjaśnił, jak naprawdę działa oprocentowanie?

W pierwszej części pokazaliśmy jedną kluczową rzecz: 

spór o WIBOR nie dotyczy dziś wyłącznie samego wskaźnika. 

Dziś w wielu sprawach kluczowa staje się kwestia czy konsument został uczciwie poinformowany o mechanizmie działania kredytu hipotecznego oraz skali ryzyka finansowego. 

Jest jednak jeszcze drugi problem. Bardzo niewygodny dla sektora bankowego. 

Raty kredytów rosły, a banki osiągały rekordowe zyski

Kredytobiorcy płacili coraz więcej, a w tym samym czasie banki zarabiały coraz więcej. Gdy stopy procentowe gwałtownie rosły, miliony Polaków zobaczyły to natychmiast w swoich ratach. 

Dla wielu rodzin oznaczało to: 

  • wzrost raty o kilkaset złotych, 
  • utratę zdolności finansowej, 
  • problemy z budżetem domowym, 
  • konieczność rezygnacji z planów życiowych, 
  • a czasem realne zagrożenie utraty płynności finansowej. 

W tym samym czasie sektor bankowy notował rekordowe wyniki finansowe. 

Według danych KNF wynik netto sektora bankowego w Polsce za 2024 r. wyniósł ponad 40 miliardów złotych. Rentowność banków była wyraźnie wyższa niż średnia w Unii Europejskiej. 

To właśnie tutaj pojawia się pytanie, które regularnie wraca również w debacie publicznej: czy cały mechanizm oprocentowania kredytów hipotecznych rzeczywiście był skonstruowany w sposób uczciwy i przejrzysty wobec konsumentów? 

Czy WIBOR był rzeczywistym kosztem kredytu hipotecznego?

To jedna z kluczowych kwestii. Przez lata WIBOR był przedstawiany klientom jako coś oczywistego – po prostu jako „koszt pieniądza”. 

Problem polega jednak na tym, że kredyty hipoteczne banki finansują głównie: 

  • depozytami klientów, 
  • stabilnym finansowaniem, 
  • własną strukturą finansową, a nie wyłącznie pożyczkami z rynku międzybankowego. 

Tymczasem WIBOR jest wskaźnikiem rynku międzybankowego. Właśnie dlatego w wielu analizach pojawia się pytanie: 

czy przeciętnemu konsumentowi wyjaśniono tę różnicę w sposób rzeczywiście zrozumiały? 

Dla wielu klientów przekaz był prosty: 

„taki jest koszt pieniądza”. 

Problem w tym, że rzeczywistość była znacznie bardziej złożona.

Reforma WIBOR a znaczenie dla sporów sądowych

Reforma WIBOR może mieć ogromne znaczenie procesowe. Jednak trzeba powiedzieć uczciwie – sama zmiana wskaźnika nie oznacza automatycznie nieważności wszystkich umów. Niemniej reforma systemu wskaźników referencyjnych ma bardzo duże znaczenie argumentacyjne. 

Dlaczego? 

Skoro: 

  • państwo, 
  • sektor bankowy, 
  • Narodowa Grupa Robocza 

uznały, że potrzebny jest nowy model wskaźnika referencyjnego, to naturalnie pojawia się pytanie: 

czy wcześniejszy model rzeczywiście był wystarczająco przejrzysty i adekwatny dla wieloletnich kredytów konsumenckich? 

To właśnie dlatego temat POLSTR, WIRON i reformy WIBOR jest dziś tak ważny również w sporach sądowych. 

📚

Przydatne artykuły o WIBOR:

Sądy badają nie tylko umowę, ale także sposób sprzedaży kredytu hipotecznego

To może być jeden z najważniejszych kierunków sporów w najbliższych latach, ponieważ problem nie dotyczy wyłącznie samego dokumentu podpisanego przez klienta. 

Duże znaczenie zaczynają mieć także: 

  • materiały sprzedażowe, 
  • symulacje rat, 
  • sposób prezentowania ryzyka, 
  • informacje przekazywane przez doradców, 
  • brak wyjaśnienia historycznej zmienności WIBOR, 
  • brak pokazania skali możliwego wzrostu rat. 

To właśnie tutaj pojawia się kluczowe pytanie: 

czy konsument był w stanie realnie ocenić skutki ekonomiczne umowy jeszcze przed jej podpisaniem? 

Nie każda umowa WIBOR jest wadliwa, ale nie każda została prawidłowo wyjaśniona

Nie można dziś uczciwie powiedzieć: 

„każdy kredyt WIBOR jest nieważny”. 

Takie twierdzenia byłyby nieodpowiedzialne, ale równie nieuczciwe byłoby udawanie, że problem nie istnieje. 

W praktyce sądy analizują dziś m.in.: 

  • przejrzystość klauzul oprocentowania, 
  • obowiązki informacyjne banków, 
  • sposób przedstawienia ryzyka, 
  • oraz zgodność mechanizmu z ochroną konsumenta. 

Dlatego też liczba analiz umów WIBOR stale rośnie.

Największy błąd kredytobiorców? Czekanie z analizą umowy

W praktyce wielu kredytobiorców odkłada analizę swojej umowy, zakładając, że może temat sam ucichnie. 

Tymczasem bank przez cały czas pozostaje stroną silniejszą: 

  • posiada dokumentację, 
  • procedury, 
  • doświadczenie procesowe, 
  • profesjonalne zaplecze prawne. 

W sprawach kredytów hipotecznych bardzo ważne jest więc ustalenie: 

  • jakie zapisy znajdują się w konkretnej umowie, 
  • jakie informacje otrzymał klient, 
  • jak wyglądał proces sprzedaży, 
  • jakie argumenty mogą mieć znaczenie procesowe w danej sprawie. 

Jeżeli masz kredyt hipoteczny oparty o WIBOR, warto przeanalizować umowę, zanim podejmiesz jakiekolwiek decyzje dotyczące ugody, refinansowania albo dalszej spłaty bez oceny prawnej. Vindigo Kancelaria Adwokacka Pietrak & Paździora prowadzi analizy umów WIBOR pod kątem przejrzystości klauzul, ryzyka konsumenckiego oraz aktualnej praktyki sądowej.

adwokat Adam Pietrak

Adam Pietrak

Partner w Kancelarii Adwokackiej Vindigo Pietrak&Paździora Sp.p. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Studiów Podyplomowych Uniwersytetu Łódzkiego (Wycena Nieruchomości). Wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi. Numer licencji: (LOD/Adw/1206)

Udostepnij post