Jeszcze kilka lat temu zmienne oprocentowanie oparte o WIBOR było dla większości kredytobiorców czymś „oczywistym”. Dziś coraz częściej staje się przedmiotem postępowań sądowych – WIBOR w sporach sądowych stanowi obecnie istotny obszar analizy orzeczniczej. I nie chodzi wyłącznie o to, czy WIBOR „jest legalny”. Oś sporu przebiega gdzie indziej.
W zdecydowanej większości pozwów punkt ciężkości nie dotyczy istnienia WIBOR jako wskaźnika referencyjnego, lecz standardu informacji przekazanej konsumentowi przy zawieraniu umowy.
Sądy są pytane wprost:
czy przeciętny konsument został rzetelnie poinformowany, jak WIBOR jest wyznaczany,
czy wiedział, kiedy i w jaki sposób zmiana WIBOR przełoży się na jego ratę,
czy był w stanie realnie ocenić skalę ryzyka wzrostu kosztu kredytu, w tym brak jakiegokolwiek „górnego pułapu” obciążenia.
To klasyczny problem znany z dyrektywy 93/13 – nie abstrakcyjna legalność konstrukcji finansowej, lecz przejrzystość klauzuli i możliwość świadomej decyzji konsumenta.
Najmocniejszym merytorycznie „szkieletem” tych sporów jest opinia Rzeczniczki Generalnej TSUE Laili Mediny z 11 września 2025 r. w sprawie C-471/24 (J.J. przeciwko PKO BP S.A.).
Sprawa dotyczy badania klauzul zmiennego oprocentowania opartych o WIBOR w świetle dyrektywy 93/13. W opinii podkreślono m.in.:
systemową wagę zagadnienia (WIBOR obejmował ok. 98,5% hipotek od 2013 r.),
możliwość badania klauzuli WIBOR niezależnie od reżimu BMR,
znaczenie jakości informacji o ryzyku stopy procentowej.
W ujęciu „prasowym” pytania prejudycjalne sprowadzają się do trzech kwestii:
czy klauzule WIBOR mogą być oceniane pod kątem abuzywności,
czy wadliwe poinformowanie o ryzyku może prowadzić do ich nieuczciwego charakteru,
czy po eliminacji WIBOR umowa może trwać dalej – np. wyłącznie na marży.
To dokładnie te pytania, które dziś zadają sobie sądy krajowe.
Portal Bankier.pl opisywał sprawy z Suwałk jako jedne z pierwszych, w których sąd eliminuje WIBOR z umów, koncentrując się na obowiązkach informacyjnych banku.
Wskazano m.in. na wyrok SO w Suwałkach z 22.01.2025 r., sygn. I C 332/24, opisywany jako ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy. Narracja medialna skupiała się właśnie na braku rzetelnej informacji o mechanizmie i ryzyku WIBOR.
Drugim często przywoływanym modelem jest wyrok SO w Olsztynie, opisany przez Bankier.pl (28.11.2025). Sprawa dotyczyła umowy z 2021 r. zawartej z Bankiem Spółdzielczym w Szczytnie.
Efekt:
oprocentowanie wyłącznie w oparciu o marżę,
zwrot ponad 150 tys. zł na rzecz kredytobiorców.
Ten model – eliminacja WIBOR bez unieważnienia całej umowy – coraz częściej pojawia się w debacie jako możliwy wariant rozstrzygnięcia.
W tym samym materiale Bankier.pl podano dane o skali zjawiska: na koniec III kwartału 2025 r. banki giełdowe uczestniczyły w ok. 1,4 tys. sporów WIBOR, a według danych ZBP łączna liczba mogła sięgać ok. 2,4 tys.
Poznaj podstawy działania wskaźnika WIBOR i zrozum, jak bezpośrednio wpływa on na wysokość Twojej miesięcznej raty kredytu hipotecznego.
Sprawdź kluczowe różnice między WIBOR 3-miesięcznym a 6-miesięcznym. Dowiedz się, który wskaźnik będzie korzystniejszy dla Twojego kredytu.
Dowiedz się, jakie masz możliwości prawne zakwestionowania wskaźnika WIBOR w swojej umowie kredytu hipotecznego i kiedy warto to zrobić.
Poznaj WIRON - nowy wskaźnik referencyjny zastępujący WIBOR. Zobacz, jak wpłynie on na Twój kredyt i jakie niesie ze sobą zmiany.
W przestrzeni publicznej funkcjonują również doniesienia o krytycznych uwagach NIK dotyczących sposobu nadzoru nad procesem ustalania WIBOR, w tym zarzutów „monitoringu głównie analitycznego”.
To nie jest argument „rozstrzygający”, ale stanowi ważne tło instytucjonalne dla sporów, w których sądy badają, czy konsument mógł w ogóle zrozumieć mechanizm, który wpływał na jego zobowiązanie finansowe.
Kredytobiorcy najczęściej podnoszą:
brak realnego wyjaśnienia mechanizmu WIBOR (kto ustala, na jakich danych, kiedy się zmienia),
blankietowe oświadczenia o ryzyku,
brak możliwości oszacowania maksymalnego obciążenia,
brak oferty stałej stopy procentowej (wątek przywoływany m.in. w sprawie olsztyńskiej).
Banki odpowiadają zazwyczaj, że:
WIBOR jest wskaźnikiem regulowanym i nadzorowanym w reżimie BMR,
konsument podpisał oświadczenia o ryzyku,
ryzyko stopy procentowej jest elementem natury zmiennego oprocentowania.
To klasyczny konflikt między formalną zgodnością a realną przejrzystością.
Na horyzoncie jest jeszcze jeden element: odejście rynku od WIBOR.
Zaktualizowana mapa zakłada:
konwersję do końca 2027 r.,
możliwość zaprzestania publikacji WIBOR/WIBID od 2028 r.,
wdrożenie POLSTR wraz z rozporządzeniem MF dotyczącym zamiennika i spreadu korygującego.
To rodzi kolejne pytania: co z trwającymi umowami, jak liczyć korekty i jak wpłynie to na spory już toczące się przed sądami.
Spory o WIBOR nie są prostym „powtórzeniem franków”. Ich istota leży w prawie do zrozumiałej informacji i świadomej decyzji finansowej. To właśnie ten standard – a nie sam wskaźnik – będzie w najbliższych latach w centrum uwagi sądów.
Dla kredytobiorców brak działania też jest decyzją.
Dla banków – to test jakości dawnych procesów sprzedażowych.
A dla rynku – kolejny etap porządkowania relacji między instytucją finansową a konsumentem.
Masz umowę kredytową opartą na WIBOR?
Wyślij ją na biuro@vindigo.com.pl – przeanalizujemy ją dla Ciebie za darmo.
Partner w Kancelarii Adwokackiej Vindigo Pietrak&Paździora Sp.p. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Studiów Podyplomowych Uniwersytetu Łódzkiego (Wycena Nieruchomości). Wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi. Numer licencji: (LOD/Adw/1206)
Kancelaria Adwokacka VINDIGO PIETRAK & PAŹDZIORA SP.P. oferuje kompleksową pomoc prawną dla osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych na terenie całego kraju. Nasza siedziba znajduje się w Łodzi, posiadamy również oddziały w Warszawie, Krakowie i Sieradzu jednak reprezentujemy Klientów przed sądami i urzędami na obszarze całej Polski. Zapewniamy profesjonalizm i poufność każdej prowadzonej sprawy, dbając o najwyższe standardy obsługi Klienta.
Projekt strony Business Hero © 2025. Wszelkie prawa zastrzeżone | Kancelaria Adwokacka Vindigo Pietrak & Paździora SP.P
