Precedensowy wyrok w sprawie WIBOR – Sąd Okręgowy w Suwałkach unieważnia umowy kredytowe
Dnia 22 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach wydał pierwszy w Polsce wyrok, w którym uznał za nieważne umowy kredytu i pożyczki oparte o wskaźnik WIBOR, zawarte w 2015 r. pomiędzy kredytobiorcami a Getin Noble Bank S.A. (obecnie Velo Bank S.A.). Sprawa o sygnaturze I C 332/24 ma wymiar precedensowy – sąd nie tylko ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z tych umów, lecz także zasądził na rzecz powodów zwrot nienależnych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Wyrok jest nieprawomocny, a bank zapowiedział wniesienie apelacji.
W ustnych motywach rozstrzygnięcia sąd podkreślił, że kluczowym problemem była nierzetelna praktyka banku wobec konsumentów. Kredytobiorcy nie otrzymali żadnych informacji o tym, czym jest WIBOR, kto go tworzy, jakie mechanizmy rządzą jego ustalaniem i jakie ryzyka z tego wynikają. Zapisy umowy ograniczały się do suchych odniesień do wskaźnika, a dołączone oświadczenie o ryzyku zmiennej stopy procentowej miało charakter blankietowy i nie zapewniało realnej świadomości ekonomicznych konsekwencji.
Zeznania pracownika banku potwierdziły te braki: świadek nie potrafił wyjaśnić, kto ustala WIBOR ani jak przebiega tzw. fixing, a podczas szkoleń wskazywano, jakie informacje należy przemilczać w rozmowie z klientami. W ocenie sądu oznaczało to, że bank nie dopełnił podstawowych obowiązków informacyjnych, działając w sposób jednostronny i sprzeczny z zasadą równowagi stron umowy.
Sąd zauważył, że w okresie zawierania spornych umów pojawiały się raporty Najwyższej Izby Kontroli i interpelacje poselskie, które wskazywały na brak przejrzystości przy ustalaniu wskaźnika WIBOR. Wskaźnik ten był tworzony przez podmioty prywatne, niepodlegające nadzorowi organów publicznych, a dopiero od 2017 r. zarządza nim GPW Benchmark S.A., również podmiot prywatny.
Sąd jednoznacznie zaznaczył, że WIBOR nie ma charakteru urzędowego i nie można go utożsamiać ze wskaźnikiem nadzorowanym przez instytucje państwowe. To kluczowe stwierdzenie podważa dotychczasowe postrzeganie tego mechanizmu przez konsumentów, którzy często byli przekonani, że wysokość oprocentowania jest wynikiem transparentnych działań o charakterze publicznym.
6 lutego 2025 r. kredytobiorcy otrzymali pisemne uzasadnienie wyroku, które zostało ocenione jako wyjątkowo pełne i precyzyjne. Sąd odwołał się w nim nie tylko do przepisów Prawa bankowego i Kodeksu cywilnego, ale także do rozporządzenia BMR, Kodeksu Etyki Bankowej czy Rekomendacji S. Szczegółowo przeanalizował również bogate orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego.
W uzasadnieniu podkreślono, że brak rzetelnej informacji o istocie WIBOR uniemożliwił konsumentom realną ocenę ryzyka i porównanie ofert rynkowych. Sąd zaznaczył, że konsument został pozbawiony możliwości świadomego wyboru, co wprost narusza unijne standardy przejrzystości i ochrony słabszej strony umowy.
Kwestionowane postanowienia umowne dotyczyły głównego świadczenia stron – ceny kredytu i wynagrodzenia banku. Skoro nie były indywidualnie uzgodnione, a bank nie przedstawił dowodów na możliwość negocjacji, sąd uznał je za klauzule abuzywne. Ich konstrukcja dawała bankowi nadmierną przewagę i pozostawiała szeroką swobodę w kształtowaniu wysokości rat kredytu.
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które jednoznacznie wskazuje, że nawet potencjalna możliwość nieuczciwego kształtowania warunków umowy przesądza o jej abuzywności. Nie ma znaczenia, czy w praktyce doszło do manipulacji – liczy się to, że taka możliwość istniała.
Wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach otwiera nowy rozdział w sporach dotyczących kredytów opartych na WIBOR. Do tej pory konsumenci walczący z bankami skupiali się głównie na umowach frankowych; obecnie pojawia się realna podstawa do kwestionowania umów złotowych. Jeśli linia orzecznicza zostanie utrzymana przez sądy apelacyjne, a następnie potwierdzona przez Sąd Najwyższy, może to oznaczać tysiące podobnych procesów w całym kraju.
Wyrok pokazuje również, jak istotne są europejskie standardy ochrony konsumenta i jak duże znaczenie ma transparentność produktów finansowych. Sąd wprost powiązał swoje rozstrzygnięcie z acquis communautaire, co potwierdza, że polskie sądy coraz częściej korzystają z dorobku prawa unijnego w sporach konsumenckich.
Choć wyrok jest nieprawomocny, a Velo Bank zapowiedział apelację, jego konsekwencje są już dziś daleko idące. Kredytobiorcy w całym kraju otrzymali sygnał, że także w sprawach dotyczących kredytów złotowych opartych na WIBOR można skutecznie walczyć o swoje prawa. Banki natomiast muszą liczyć się z ryzykiem lawiny pozwów i koniecznością zmiany praktyk informacyjnych.
Sprawa z Suwałk jest symbolem narastającej świadomości konsumenckiej i dowodem na to, że sądy są gotowe podjąć krytyczną analizę mechanizmów finansowych, które przez lata uchodziły za oczywiste i niepodważalne. Niezależnie od dalszych etapów postępowania, wyrok ten zapisze się w historii polskiego sądownictwa jako pierwszy krok w kierunku rozliczenia banków z nieprzejrzystych praktyk związanych z WIBOR-em.
Kancelaria VINDIGO Pietrak&Paździora sp. p. od lat prowadzi sprawy przeciwko bankom z tyt. nieuczciwych zapisów w umowach kredytowych. Posiadamy bogate doświadczenie w dochodzeniu roszczeń od banków dla konsumentów w sprawach kredytów CHF/EUR/USD/JPY, jak również prowadzimy sprawy kredytów konsumenckich (SKD – sankcja kredytu darmowego) oraz kredytów hipotecznych z klauzulą zmiennego oprocentowania WIBOR.
Zastanawiasz się nad pozwaniem banku z tyt. umowy kredytu „frankowego”? Doszukujesz się informacji na temat tego, czy masz podstawy do zakwestionowania zapisów swojej umowy i usunięcia WIBOR-u? A może masz kredyt konsumencki (gotówkowy) i bank dodał do umowy kredytowaną prowizję?
Skontaktuj się z nami – bezpłatnie przeanalizujemy Twój kredyt złotówkowy i sprawdzimy, czy możliwe jest zabezpieczenie Twoich roszczeń.
—
Kontakt:
Kancelaria Adwokacka VINDIGO PIETRAK & PAŹDZIORA SP.P. oferuje kompleksową pomoc prawną dla osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych na terenie całego kraju. Nasza siedziba znajduje się w Łodzi, posiadamy również oddziały w Warszawie, Krakowie i Sieradzu jednak reprezentujemy Klientów przed sądami i urzędami na obszarze całej Polski. Zapewniamy profesjonalizm i poufność każdej prowadzonej sprawy, dbając o najwyższe standardy obsługi Klienta.
Projekt strony Business Hero © 2025. Wszelkie prawa zastrzeżone | Kancelaria Adwokacka Vindigo Pietrak & Paździora SP.P
