WIBOR - pierwszy prawomocny wyrok w Polsce
Od wielu lat wskaźnik WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) stanowi podstawę ustalania oprocentowania w umowach kredytowych, pożyczkowych i leasingowych. Choć w debacie publicznej dominowały do tej pory spory frankowe czy dyskusje o kredytach hipotecznych złotowych opartych na WIBOR-ze, to nie można pominąć faktu, że problem ten dotyczy także przedsiębiorców.
W szczególności w sektorze leasingu i tzw. pożyczek leasingowych, wskaźnik WIBOR pełni kluczową rolę. Związek Polskiego Leasingu wskazuje, że w 2024 roku wartość udzielonych pożyczek leasingowych wyniosła aż 13,6 mld zł, a prognozy na 2025 r. są jeszcze wyższe – 15,4 mld zł. Najczęściej finansowane są samochody, urządzenia specjalistyczne oraz – w dużej mierze – maszyny rolnicze.
Praktyka rynkowa pokazuje, że zdecydowana większość umów leasingowych i pożyczkowych opiera się na oprocentowaniu zmiennym wyznaczanym przez WIBOR 1M lub WIBOR 3M. W zależności od przyjętego wskaźnika, wysokość rat podlega aktualizacji co miesiąc lub co kwartał. Problem w tym, że dla wielu leasingobiorców i pożyczkobiorców sposób kalkulowania odsetek pozostaje nieprzejrzysty.
Dowodem na praktyczne znaczenie tego problemu jest sprawa, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. XXIII Ga 763/24, wyrok z 14 marca 2025 r.).
Przedsiębiorcy – małżonkowie prowadzący gospodarstwo rolne w okolicach Kalisza – zawarli pożyczkę leasingową z warszawską spółką leasingowo-pożyczkową na zakup maszyn rolniczych. Oprocentowanie określono jako WIBOR 1M + 3,8 pkt proc. marży. Zabezpieczeniem był weksel własny in blanco.
Po wystąpieniu zdarzenia losowego rolnicy zaprzestali spłaty rat. Leasingodawca wypowiedział umowę, uzupełnił weksel na ponad 100 tys. zł i uzyskał nakaz zapłaty w sądzie rejonowym. Małżonkowie odwołali się, kwestionując m.in. przejrzystość zapisów dotyczących oprocentowania.
Sąd I instancji częściowo uchylił nakaz zapłaty, a apelacja leasingodawcy została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sędzia Sylwia Paschke w pisemnym uzasadnieniu wskazała, że:
– umowa nie zawierała jasnych i czytelnych zasad obliczania oprocentowania,
– brakowało określenia wysokości stopy procentowej na dzień zawarcia umowy,
– pożyczkobiorcy nie przedstawiono tabeli opłat i prowizji,
– prosty zapis „WIBOR 1M + marża” był niewystarczający do prawidłowego obliczenia należnych odsetek.
W ocenie sądu, tak skonstruowana klauzula naruszała zasady lojalności i uczciwości kupieckiej, a w relacjach B2B uniemożliwiała słabszej stronie umowy rzetelne określenie swoich zobowiązań finansowych.
Pożyczka leasingowa różni się od klasycznego leasingu tym, że klient od razu staje się właścicielem finansowanego przedmiotu. Z tego względu popularna jest w branżach wymagających trwałego korzystania z aktywów – rolnictwie, transporcie, budownictwie.
Eksperci rynku leasingu zwracają uwagę, że choć WIBOR jest niemal standardem w tego typu umowach, to jego przyszłość jest ograniczona – w najbliższych latach zostanie zastąpiony przez WIRON. Zanim jednak do tego dojdzie, przedsiębiorcy muszą radzić sobie z zapisami, które często nie są precyzyjne.
Różnice w orzecznictwie pokazują, że wiele zależy od aktywności samych przedsiębiorców i ich pełnomocników. Niewątpliwie spraw kwestionujących WIBOR w umowach zawartych pomiędzy dwoma przedsiębiorcami, będzie przybywać, choć często nie mają one takiej siły medialnej jak procesy konsumenckie.
Prawomocne oddalenie roszczeń leasingodawcy w sprawie kaliskich przedsiębiorców ma kilka wymiarów:
– praktyczny – pokazuje, że nawet przedsiębiorca, a więc podmiot profesjonalny, może skutecznie zakwestionować nieprzejrzyste zapisy dotyczące WIBOR-u,
– rynkowy – daje sygnał firmom leasingowym i pożyczkowym, że schemat prostego odwołania się do stawki WIBOR nie wystarczy, aby obciążać drugą stronę kosztami,
– prawny – potwierdza, że także w relacjach B2B znajdują zastosowanie zasady lojalności kupieckiej i uczciwego obrotu.
Warto podkreślić, że sąd wskazał wprost na sprzeczność zapisów z zasadami współżycia społecznego i uczciwości kupieckiej. To argumentacja, która do tej pory najczęściej pojawiała się w sprawach konsumenckich.
Wyrok zapadł w momencie, gdy WIBOR jest stopniowo wygaszany i zastępowany nowym wskaźnikiem WIRON. Zmiana ta ma zwiększyć przejrzystość i bezpieczeństwo uczestników rynku. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy mogą zignorować problem. Zawarte wcześniej umowy nadal obowiązują, a ich postanowienia mogą być kwestionowane w sądzie, jeśli okażą się niejasne.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność dokładnej analizy swoich umów leasingowych i pożyczkowych. W przypadku wątpliwości co do mechanizmu oprocentowania, warto skorzystać z pomocy wyspecjalizowanego pełnomocnika.
Bo dokładnie tak samo zaczynały się sprawy frankowe. Najpierw pojedyncze wyroki, a potem – lawina pozwów i masowe zwycięstwa kredytobiorców w całej Polsce. Dziś niemal każdy frankowicz wie, że może odzyskać swoją wolność finansową. Teraz historia zatacza koło. Pierwszy przełomowy wyrok w sprawie WIBOR w pożyczkach leasingowych już zapadł. To oznacza, że kolejne sprawy będą rozpatrywane coraz szybciej i łatwiej, a przedsiębiorcy i konsumenci zyskają realną szansę na wyjście z pułapki nieuczciwych umów.
Sprawa rolników spod Kalisza stanowi ważny sygnał dla rynku finansowego. Po raz pierwszy w prawomocnym wyroku sąd tak wyraźnie wskazał, że brak przejrzystości w określeniu sposobu obliczania oprocentowania opartego na WIBOR może prowadzić do unieważnienia zobowiązania w części lub całości.
Dla przedsiębiorców oznacza to większe szanse na obronę przed nadmiernymi kosztami narzucanymi przez firmy leasingowe i pożyczkowe. Dla rynku – konieczność większej transparentności. A dla prawników – nowe pole do prowadzenia sporów, które dotychczas były zarezerwowane głównie dla konsumentów.
Kancelaria VINDIGO Pietrak&Paździora sp. p. od lat prowadzi sprawy przeciwko bankom z tyt. nieuczciwych zapisów w umowach kredytowych. Posiadamy bogate doświadczenie w dochodzeniu roszczeń od banków dla konsumentów w sprawach kredytów CHF/EUR/USD/JPY, jak również prowadzimy sprawy kredytów konsumenckich (SKD – sankcja kredytu darmowego) oraz kredytów hipotecznych z klauzulą zmiennego oprocentowania WIBOR.
Zastanawiasz się nad pozwaniem banku z tyt. umowy kredytu „frankowego”? Doszukujesz się informacji na temat tego, czy masz podstawy do zakwestionowania zapisów swojej umowy i usunięcia WIBOR-u? A może masz kredyt konsumencki (gotówkowy) i bank dodał do umowy kredytowaną prowizję?
Skontaktuj się z nami – bezpłatnie przeanalizujemy Twój kredyt złotówkowy i sprawdzimy, czy możliwe jest zabezpieczenie Twoich roszczeń.
Partner w Kancelarii Adwokackiej Vindigo Pietrak&Paździora Sp.p. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Studiów Podyplomowych Uniwersytetu Łódzkiego (Wycena Nieruchomości). Wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi. Numer licencji: (LOD/Adw/1206)
Kancelaria Adwokacka VINDIGO PIETRAK & PAŹDZIORA SP.P. oferuje kompleksową pomoc prawną dla osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych na terenie całego kraju. Nasza siedziba znajduje się w Łodzi, posiadamy również oddziały w Warszawie, Krakowie i Sieradzu jednak reprezentujemy Klientów przed sądami i urzędami na obszarze całej Polski. Zapewniamy profesjonalizm i poufność każdej prowadzonej sprawy, dbając o najwyższe standardy obsługi Klienta.
Projekt strony Business Hero © 2025. Wszelkie prawa zastrzeżone | Kancelaria Adwokacka Vindigo Pietrak & Paździora SP.P
